Szczepienie przeciw grypie - ochrona zdrowia

Grypa to ostra wirusowa choroba zakaźna układu oddechowego, przenoszona pomiędzy ludźmi drogą kropelkową. Zachorowania występują sezonowo, najczęściej w okresie jesienno-zimowym. Choroba może dotknąć osoby w każdym wieku, jednak najcięższy przebieg i powikłania dotyczą określonych grup ryzyka.
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie oraz jej ciężkim następstwom jest coroczne szczepienie ochronne.

Grypa zazwyczaj rozpoczyna się nagle i charakteryzuje się intensywnym przebiegiem. Do najczęstszych objawów należą wysoka gorączka, zwykle przekraczająca 38°C, dreszcze oraz bóle mięśniowe i kostno-stawowe. Chorzy często skarżą się na silny ból głowy, najczęściej zlokalizowany w okolicy czołowej i zagałkowej, a także na światłowstręt, uczucie rozbicia, znaczne osłabienie i ogólne złe samopoczucie.
Objawom ogólnym towarzyszą dolegliwości ze strony układu oddechowego, w tym suchy, męczący i często napadowy kaszel, ból gardła oraz katar o niewielkim nasileniu. W dalszym przebiegu choroby kaszel może przechodzić w kaszel wilgotny, któremu towarzyszy odkrztuszanie wydzieliny śluzowej. Najbardziej nasilone objawy grypy utrzymują się zazwyczaj przez 3-4 dni, natomiast w przypadku niepowikłanego przebiegu choroby stan pacjenta ulega poprawie po około 7 dniach.

U niemowląt i małych dzieci obraz kliniczny grypy może być nietypowy i mniej charakterystyczny niż u dorosłych. Objawy mogą obejmować senność lub nadmierną drażliwość, zmiany w zachowaniu, brak apetytu, a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wymioty czy biegunka. W niektórych przypadkach mogą wystąpić również drgawki, co wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Grypa może prowadzić do poważnych powikłań. Do najczęstszych powikłań ze strony układu oddechowego należą zapalenie płuc - pierwotne wirusowe i wtórne bakteryjne (m.in. wywołane przez Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae), ostre zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła u dzieci, ostre zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie ucha środkowego.
Inne powikłania obejmują zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mięśni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerek, posocznicę, powikłania położnicze, zaostrzenie chorób przewlekłych, takich jak POChP, choroba niedokrwienna serca i cukrzyca, a także odrzucenie przeszczepu. Najcięższym możliwym powikłaniem jest zgon pacjenta, wynikający zarówno z powikłań pogrypowych, jak i zaostrzenia chorób współistniejących.

Szczepienie przeciw grypie jest najskuteczniejszą i bezpieczną metodą profilaktyki, ponieważ:

• zmniejsza ryzyko zachorowania,
• chroni przed ciężkim przebiegiem choroby i powikłaniami,
• ogranicza konieczność hospitalizacji,
• zmniejsza ryzyko przenoszenia wirusa na bliskich.

Szczepienia są zalecane wszystkim osobom powyżej 6. miesiąca życia, a w szczególności:

• osobom powyżej 65. roku życia - bezpłatnie,
• dzieciom i młodzieży od 6. miesiąca życia do 18. roku życia - bezpłatnie,
• kobietom w ciąży - bezpłatnie,
• pacjentom z chorobami przewlekłymi (m.in. choroby serca, płuc, cukrzyca),
• pracownikom ochrony zdrowia,
• osobom mającym stały kontakt z innymi ludźmi,
• opiekunom osób chorych i niesamodzielnych.

Szczepionka przeciw grypie jest bezpieczna i dobrze tolerowana przez większość osób. Nie zawiera żywego wirusa, dlatego nie może wywołać grypy. Po szczepieniu mogą wystąpić łagodne i przemijające działania niepożądane, takie jak ból lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia, krótkotrwałe osłabienie czy stan podgorączkowy. Objawy te mają zwykle niewielkie nasilenie i ustępują samoistnie w ciągu 1–2 dni.

Szczepienie przeciw grypie wykonuje się raz w roku, ponieważ wirusy grypy ulegają ciągłym zmianom. Skład szczepionki jest co sezon aktualizowany.
Odporność rozwija się w ciągu około 3 tygodni od podania szczepionki i utrzymuje się do 12 miesięcy.

• Skontaktuj się z lekarzem POZ w celu kwalifikacji do szczepienia.
  • Poradnie POZ dla dorosłych
  • Poradnie POZ dla dzieci
• Otrzymaj receptę, wykup szczepionkę i umów się na szczepienie w przychodni lub aptece.
• Szczepienie może wykonać lekarz, pielęgniarka lub farmaceuta.

Aby ograniczyć ryzyko zachorowania i rozprzestrzeniania się wirusa grypy, należy:

W związku ze zbliżającym się sezonem wzmożonej zachorowalności na grypę zachęcamy do zapoznania się z materiałami edukacyjnymi przygotowanymi w ramach Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.